Hiệu ứng Dunning Kruger “Biết càng nhiều thì biết càng ít”

Thật chẳng lạ gì khi chúng ta có những người bạn tự tin “quá đà” khi mới biết chút kiến thức hơn dân nghiệp dư. Vậy nguyên nhân do đâu? Một facebooker có tên Jul Tran đã lý giải vấn đề này khá logic trên trang cá nhân như sau:

Đầu tiên, họ chẳng biết gì cả, và hiển nhiên họ cũng tự hiểu rằng mình kém. Một người mới chơi poker thời gian đầu sẽ như vậy, rụt rè, vừa đánh vừa nhìn quanh để học hỏi, về nhà có khi còn bật youtube lên tìm xem Phil Ivey hoặc Tom Dwan chơi.

Được một thời gian, tiến bộ một chút, đạt được chút thành công, họ bỗng nghĩ họ cực kỳ giỏi. Đây là những người chơi poker từ 1 đến vài năm, ăn được nhiều tiền khi cash game với gà hoặc thắng được vài giải lớn, bắt đầu nhảy lên chơi high stakes, ngồi trên bàn thì bình phẩm chê bai cách chơi của người khác.

Họ cũng không đủ trình độ để nhận ra cái giỏi của những chuyên gia thực thụ, vì thế dạo quanh forum poker, ta thường bắt gặp những bình luận kiểu như “Thằng A mà cũng gọi là top pro? Tao ngồi chung bàn với nó rồi, đánh thường lắm”.

Người nghệ sĩ hàng đầu mới cẩm nhận rõ ràng được sự khác biệt giữa một chiếc đàn hàng chục nghìn USD và một chiếc guitar hàng chợ. Những bậc thầy ẩm thực mới thấy hết được độ tinh tế trong tô nước dùng của một hàng phở gia truyền.

Đồ thị thể hiện sự biến đổi trong độ tự tin của mỗi người

Đến một lúc nào đó, họ vượt qua “đỉnh của ngọn núi Vô Tri”, bắt đầu ngộ ra rằng, kiến thức thật mênh mông, còn quá nhiều điều ta không biết. Với những người chơi poker, đó thường là lúc họ bị downswing, không còn may mắn nữa, thua liên tục, bị hiện thực đập vào mặt, hoặc khi họ bắt đầu tiếp cận với các phương pháp, lối chơi hiện đại, khoa học.

Lúc này họ nhận ra mình nhỏ bé thế nào, và bắt đầu thấy ngợp, thấy tuyệt vọng, ở đáy của sự tự tin, phong độ của họ cũng sụt giảm vì họ trở lại với sự rụt rè, không dám bluff, không dám thin value bet.

“Ngày trước mới chơi thì đánh toàn thắng, giờ biết chơi rồi thì đánh toàn thua” là một câu than vãn quen thuộc. Rất nhiều người từ bỏ giấc mơ theo đuổi con đường chuyên nghiệp vào lúc này, bởi poker không phải cái nghề đơn giản nhẹ nhàng vừa chơi vừa vui vừa có tiền như ban đầu họ ngây thơ nghĩ, hóa ra nó cũng khó, cũng đòi hỏi bỏ trí tuệ công sức như bất cứ nghề nào khác.

Những người còn trụ lại được, sẽ từng bước bò dần lên trên triền đồi khai sáng. Từng bước, từng bước, càng học, họ càng ngộ ra một chút, hiểu thêm một chút, tự tin lên một chút. Rồi một ngày kia, có thể họ sẽ trở thành một chuyên gia thực sự.

Họ sẽ tự tin trở lại, nhưng sự tự tin của họ đến từ kiến thức của họ, do họ đã chiến đấu để giành được nó một cách xứng đáng, chứ không phải sự tự tin đến từ ngộ nhận.

Diễn biến tâm lý miêu tả ở trên được khoa học gọi là hiệu ứng Dunning Kruger, và nó tồn tại trong mọi lĩnh vực, không chỉ trong poker.

Những người biết một chút, giỏi hơn dân nghiệp dư chút xíu, chính là những người ảo tưởng nhất về bản thân, và rất dễ đưa mình vào hiểm nguy.

Người biết lái xe được tầm một năm là những người dễ gây tai nạn nhất. Mấy thanh niên mới học võ là những người hùng hổ nhất.

Người biết bơi tạm khá là những người dễ chết đuối nhất.

Những người đã bể bankroll, nợ nần rồi dần biến mất trong làng poker là những người từng rất nổi sau khi hit được vài tour lớn nọ kia cách đây vài năm, chứ không phải những người chơi gà gà thua suốt.

Hiệu ứng Dunning Kruger cũng phổ biến ở những chuyên gia mới nhảy sang một lĩnh vực tay trái khác.

Họ vốn là chuyên gia của lĩnh vực cũ, với vốn kiến thức, hiểu biết mà mình đã đúc kết được, đã chứng tỏ khả năng qua bao thử thách, nên họ rất tự tin.

Họ tưởng rằng, với lĩnh vực mới, họ cũng giỏi như vậy. Dân poker chuyên nghiệp rất thích nhảy vào forex, crypto, phái sinh, sẵn sàng đầu tư hàng chục ngàn USD dù chưa qua trường lớp nào.

Tổng thống Trump lão luyện kinh doanh, rất tin vào trực giác của mình đã được trui rèn qua hàng chục năm chinh chiến trên thương trường, nhưng tiếc rằng ông lại áp dụng mù quáng sự tự tin đó, trực giác đó vào lĩnh vực khoa học, y tế mà ông chỉ là tay mơ, thay vì lắng nghe chuyên gia, cố vấn.

Người nổi tiếng trên mạng, các hot blogger rất thích nêu quan điểm, bình luận của mình một cách chắc mẩm, cực đoan về những lĩnh vực có khi chả ăn nhập gì với chuyên môn của họ (chẳng hạn bầu cử tổng thống Mỹ).

Chú ý, đây không phải vấn đề của trí thông minh. Không phải người nào bị dính sai lầm này là ngu ngốc, còn người thông minh sẽ miễn nhiễm.

Hiệu ứng này phổ biến là do cấu tạo, cách nghĩ của não người, vốn chỉ thấy được những gì nó thấy trước mắt, chứ rất khó cảm được những gì nó không biết, nằm ngoài tri giác.

Bất cứ ai cũng có những lĩnh vực nằm ngoài chuyên môn của họ mà họ đang ảo tưởng, chẳng hạn tưởng rằng mình hát hay (thế nên mới có vấn nạn karaoke kẹo kéo), tưởng rằng mình xinh đẹp duyên dáng khéo nói chuyện (người người nhà nhà đổ đi làm live stream, làm youtuber). Và khó khăn nhất là bạn không thể thay đổi cách nghĩ của họ, dù bạn có cố dùng lập luận, logic, phản chứng chi tiết, xác đáng thế nào.

Đừng tranh cãi về poker với một người chưa từng nghe đến khái niệm equity, đừng cố thuyết phục một người rời bỏ mạng đa cấp Bitconnect nếu họ còn chẳng biết blockchain là gì. Cái quan trọng hơn với mỗi chúng ta là tự bảo vệ mình trước hiệu ứng Dunning Kruger. “Trước khi tìm cách tranh luận với một thằng ngu, hãy đảm bảo đối phương đang không làm điều tương tự”. Tập lắng nghe ý kiến trái chiều, những góc nhìn đối lập.

Trước khi đưa ra một luận điểm, hãy thử tự phản bác lại luận điểm đó hết sức có thể. Hãy dùng đến thống kê, dữ liệu, phần mềm để có được đánh giá khách quan nhất về khả năng thực sự của mình. Bất cứ khi nào bạn thấy mình suy nghĩ “hoàn toàn chắc chắn”, “tôi khẳng định”, “không nghi ngờ gì”, “tôi không thể sai”, đó là lúc bạn nên bắt đầu hoài nghi về chính mình.

Như vậy, có thể bạn và tôi:

– Ta vô thức không biết, những điều ta không biết

– Ta ý thức biết, ta không biết điều gì

– Ta ý thức biết, ta biết làm gì

– Ta vô thức biết, ta biết làm gì…và rồi lại vô thức không biết những điều ta không biết.

Liệu bạn có biết mình đang ở đâu trong quá trình học hỏi và đi đến thành công chưa?

20 thoughts on “Hiệu ứng Dunning Kruger “Biết càng nhiều thì biết càng ít””

  1. I was recommended this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my problem. You’re incredible! Thanks!

  2. Thanks for ones marvelous posting! I truly enjoyed reading it, you could be a great author.I will be sure to bookmark your blog and will come back from now on. I want to encourage you to continue your great posts, have a nice holiday weekend!

  3. What i don’t realize is actually how you are no longer actually much more smartly-liked than you might be right now. You’re very intelligent. You understand therefore significantly when it comes to this matter, produced me for my part imagine it from a lot of numerous angles. Its like men and women are not involved except it is something to do with Woman gaga! Your own stuffs excellent. At all times maintain it up!

  4. Dear Madame, Dear Sirs!

    Newsletters of Your commercial offers via contact forms to the sites of companies via any domain zones of the world.

    website =» xn—-7sbb1bbndheurc1a.xn--p1ai

    WHAT IS THE MAILING OF WEBSITES BY CONTACT FORMS?
    This is a type of mailing using the contact forms that are located in the feedback section of the website and filled by our robot in automatic mode with a rate of a few thousand feedback forms per minute, while the alphabetic and numeric code from the pictures (captcha) is also solved.
    After that, the e-mails including your offers are sent to the mailboxes of firms.
    When sending mailing by contact contact forms, it turns out that each internet resource sends a letter to its own e-mail and, therefore, all letters arrive in the inbox of the exact e-mail address in which the organisation receives the business information.

    Unique Trade Offer:
    Fast one hundred percent informing of businesses and internet resource owners about new business offers.
    Search of new customers that other advertisements cannot find.

    THE MAIN AIM:
    Finding customers that cannot be found through other types of advertisements.

    Benefits:
    1.100-percent delivery of commercial messages.
    2.Expansion of the client base.
    3. Increase of the your market share.
    4.Mailings based on regionality and topics.
    5. Sending letters to directors.
    6. Conducting tenders and studying demand.
    7. Conducting marketing campaigns.
    8. Conducting surveys and studying public opinion.
    9. Notification speed.
    10. Price.
    11. Entering the international markets.

    Competitive advantages:
    1.When sending mailing by feedback forms, all letters arrive in the inbox. When sending e-mail newsletters, this can reach up to 5%.

    2.When sending mailing by contact forms it is possible to send a few million letters per 24 hours to inboxes. When sending mass e-mails a few thousands arrive in the inboxes, the remaining ones often either are not delivered or arrive in the spam.

    3. When sending mailing by contact forms a message does not get blocked by mail services because it is sent from different websites. When sending mass e-mails it is possible to send a few thousands of those but nevertheless all the IP addresses from which the mailing is sent will be banned.

    4. When sending mailing by feedback forms the minimum number of macros is used to form text and headings of the letter. When sending e-mail newsletters, it is necessary to use «macros» (synonyms) for each word and create ten thousand various headings.

    5. A lot of firms deliberatelly hide their electronic address and only leave a contact form for contacting with them.

    6. When sending e-mail newsletters, your cooperation offer can be delivered to every employee of the firm, (which causes discontent) compared to mailing by contact forms where the information is received at the mailbox specifically set up for commercial offers.

    7.1/2 part of corporate emails are placed on free mail systems, they are not very “searchable” by email, but when sending mailing by feedback forms through these e-mail servers, all letters are hundred % delivered to the recipients.

    8. Only thirty-forty percent of businesses are placed in the directories within two-three years, and the rest are already placed in our WHOIS databases and are waiting for your commercial offers.
    Thus that emails of companies from directories are spammed, and therefore they will not have such monetisation as when sending mailing by feedback forms using our always new VOIS databases.

    9. Any kind of stop words in the headings or body of the message can be sent through contact forms. When sending mass e-mails, such letters either do not reach the recipient or arrive in a spam folder.
    The list of stop words of mail systems includes almost all words and phrases that encourage potential customers to take active actions.

    Application:

    1. Increasing the customer base.
    2. Quick notification of marketplaces about new business offers.
    3. Accessing company officials.
    4.Testing the demand for products and services.
    5. Conducting tenders.
    6.Conducting marketing research.
    7.Studying public opinion and conducting surveys.
    8. Searching for customers internationally.
    Reasons for purchasing this service:

    1. 100% delivery of your letters and commercial offers to millions of businesses all over the world.
    Every internet resource sends a e-mail to itself so all filters of mails are bypassed.

    2.Mailing by contact forms is an great way in in terms of conducting all sorts of marketing researches, studies and surveys of public opinion on any kind oftype of activity and direction.
    When sending mailing by feedback forms, you will will be absolutely sure that your message has been delivered to 100-percent of users of your product and service and if a product or service is “poorly promoted”, then the potential issue lies in other things, for example in pricing.
    At the same time, within one week you will see demand for your own products and services, you will not need to spend funds on rent and other more time-consuming and expensive marketing activities.

    3.Mailing by contact forms is the quickest and the most economical way to get your product or service to the markets of other states.

    4. Mailing by contact forms is an excellent tool for conducting all sorts of tenders.

    5.Weekly update of the databases, as more than one hundred and fifty thousand new sites, appear all over the globe daily, and you, in turn, get new potential customers.

    6. Full geographical coverage for all states of the world.

    7. We offer customers that are not available through other types of advertisement.
    When sending mailing by feedback forms, you will be able to reach out that part of your potential clients, that is impossible to “break through” automatically in another way.
    For instance, you will be able to send a commercial offer to those potential customers that were earlier unavailable due to e-mail filters while sending e-newsletters.
    Now, there is a very paradoxical situation: organisations that got into the directories are completely spammed with all sorts of offers while very little e-mails are sent to the rest.

    8. Unique technology of decoding the captcha.
    There are special services for decrypting alphanumeric code (captcha/CAPTCHA). It costs 1 dollar to solve 1000 captchas.
    Therefore, processing one million Internet resources our program solves 1 million captchas, which costs 1000 dollars only to unravel captcha/CAPTCHA, and with our service this is free of charge for you!

    9. By ordering mailing by contact forms, you are promoting your service or product not to separate people, but to entire organisations, for instance domain .com, where more than one hundred and fifty million business businesses from all countries are accumulated (we have got samples of them from all international zones for every state).

    10. Mailing by contact forms is also a type of SMS mailing
    E-mail that is linked to the contact form is the primary e-mail of businesses through which applications and business offers are sent. This mail is also set up for phones as it is necessary to respond to the messages fast so as not to lose the application or the relevance of the cooperation offer.

    11. The database of countries also includes all joint organisations from all countries of the world working with or closely related to this country, for example, national communities and diasporas.
    Sanctions of search engines and mail systems?
    These mailings are an alternative to sending e-mail newsletters, therefore search engine sanctions and “BAN” do not apply to them.
    Mail service delivers the data of letters to the inbox folder, as it goes through the “warm communication channel” from the new IP address of the internet resource to the corporate e-mail of the same site.
    In other words, these mailings “live in letters” and e-mail filters do not respond to them, because mail systems have trust in communication channels between sites and corporate e-mails.

    OUR DATABASES:
    You can buy our databases separately from the mailing by sending us a message by feedback form.

    MORE THAN TWO THOUSAND WHOIS DATABASES BY DOMAIN ZONES AND COUNTRIES OF THE WHOLE WORLD.

    COLLECTIONS OF DATABASES BY THE MAIN CONTINENTS OF THE WORLD.

    SELECTIONS OF DATABASES BY THE MAIN LANGUAGES.

    SELECTIONS OF DATABASES BY THE MAIN WEBSITE BUILDERS.

    COLLECTIONS OF DATABASES BY THE MAIN COUNTRIES OF THE WORLD.

    HOW TO MAKE AN PROMOTIONAL OFFER FOR MAILING BY FEEDBACK FORMS:
    The simplest text of the message + a few headings, the main goal is to interest the future client, and they will read the rest on your site.
    Most likely, all ads on your subject are already on the Internet networks, use the search bar and choose the most successful ones.
    The headings are substituted replacing each other from .txt file.
    Only text messages are sent, links are inserted without problems, they are all “clickable”. If the potential customer needs pictures or more specific information, then you should forward the future customer to visit your site.

    In the letter:
    Text without pictures, since pictures do not pass through the feedback form.
    Your contact details:
    Website address:

    Fields to fill in:
    Name:
    Country:
    City:
    Internet resource:
    Several headings:
    E-mail address for autoresponces:

    website =» xn—-7sbb1bbndheurc1a.xn--p1ai
    Price List =» xn—-7sbb1bbndheurc1a.xn--p1ai/en/price/

  5. קמגרה תשדרג לכם את חיי המין ותאפשר לכם הנאה מרבית מהאקט. לטבע פלז’ר שלל פתרונות טבעיים נוספים שישדרגו לכם את חדר המיטות. קמגרה תשדרג לכם את חיי המין ותאפשר לכם הנאה מרבית מהאקט. לטבע פלז’ר שלל פתרונות טבעיים נוספים שישדרגו לכם את חדר המיטות. שרות ליווי

  6. קמגרה למכירה בהרצליה אנשים באים אליה מהצפון, מהמרכז ומהדרום. לא לחינם נחשבת הרצליה לאחת מהערים המובילות בישראל בתחום הפנאי והבילויים. הרצליה היא עיר תוססת, עם מפגשים אנושיים רבים, metamask token factory example

  7. Thanks for the new things you have disclosed in your writing. One thing I’d prefer to comment on is that FSBO connections are built eventually. By launching yourself to owners the first end of the week their FSBO can be announced, prior to masses start calling on Mon, you make a good interconnection. By mailing them equipment, educational materials, free reviews, and forms, you become a good ally. If you take a personal fascination with them along with their problem, you develop a solid network that, in many cases, pays off when the owners opt with an agent they know plus trust – preferably you.

  8. It抯 really a great and useful piece of info. I am glad that you shared this useful information with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  9. My brother suggested I might like this web site. He was entirely right. This post actually made my day. You cann’t imagine simply how much time I had spent for this info! Thanks!

  10. I believe that avoiding processed foods will be the first step to lose weight. They could taste excellent, but refined foods include very little nutritional value, making you take in more in order to have enough strength to get throughout the day. If you’re constantly eating these foods, transitioning to whole grains and other complex carbohydrates will aid you to have more electricity while feeding on less. Great blog post.

  11. Hello, i think that i noticed you visited my blog thus i return the favor?I am trying to find issues to enhance my site!I guess its good enough to use some of your concepts!!

Leave a Reply

Your email address will not be published.